Şiir hafızamıza hoş gelmiş bir konuk: Hayal İçre / Vural Kaya
29/6/2009Hayal İçre (Digraf Yayıncılık, Şubat 2009, İstanbul), Mehmet Solak’ın dördüncü şiir kitabı. İlk kitabından bu yana pek değiştirmediği bir şiirle ilerliyor Mehmet Solak. Bundan sonra da değiştireceğe benzemiyor.
İlk intiba olarak hüzün şiirleri söylüyor gibidir Mehmet Solak. Ve fakat işin aslı öyle değil. Salt hüzün şiirleri diyemeyiz. Hüzün görünümlü olsa bile yaşadığı dünyayla barışık ve temkinli şiir diyebiliriz. Bunu ilk etapta okurun şiirsel aklına hemencecik teslim etmiyorsa da giderek şiirle kurulan sıkı ahbaplık sonucunda elde edebiliyoruz. Yavaş yavaş kanıksıyorsunuz şiiri. Aslında kolay görünümlü bir zorla muhatap kılıyor bizi şair. Böylesi hem daha sağlam daha sahih…
Bir başka cepheden bakıldığında aklı başında bir zarafet şiiri. Çekgin, savurgan olmayan özge bir tavır… “haydi in kendine bir kelime seç / kimsesiz harflerin sığınağı olsun / aramızda gezen meleklerin sesi / sırlardan bile asessiz nâzenin / bir kelime : adın olsun”.
Gerçekte seksenli yıllarda sık kullanılıp eskitilmiş sözcükleri sevmem. Sevemiyorum daha doğrusu. Aşındırılmış, çürütülmüş sözcüklerdir onlar. Bu tür sözcüklere de zaman zaman yanaşıyor Mehmet Solak. Fakat yukarda belirttiğim gerekçeler bağlamında Mehmet Solak şiirinde bu yadsınamaz bir nitelik kazanıyor. Hatta yer yer “iyi ki burada bu sözcük şiir eriyiğine dahil edilmiş” dediğimiz de oldu, oluyor. Modern şiirin gerekleri bünyesinde eski dil ve şiir kurgu mantığını nasıl iyi eritiyorsa yakın zamanda modern şiir düzlemindeki eskitilmişlikleri de iyi işçilikle, iyi şiir aklıyla sahihleştiriyor. “şair kime benzer / kendinden başka zeferşan / yüzleşmiyorsa içinden konuşanla / nurusiyahta, çılgın ruhuyla”. Bu dizelerde ve şiirin başlığı olan “aynalarda nihan” söyleyişinde de görüldüğü gibi eski de var yakın eski/eskitilmişlikler de var. Fakat bütün bu halleri hem teknik hem anlamla başkalaştırıyor şair. Bir de içinden konuşanla, iki dillilikle hesaplaşmayı öneriyor ki anlamın hayatiyetle bağını ciddiyetle tavırlaştırıyor.
Mehmet Solak Hayal İçre’siyle şiirini sevdirmeye geliyor; şiir hafızamıza konuk oluyor adeta. Kasıntısız, zorlamasız, vakur bir yürüyüşü var. Şiir adımları önümüzdeki zamanlar içerisinde daha da sıklaşacağa benziyor. En azından benim temennim bu.
“şehri kim” şiirindeki ses ve ahenk ve içlilik bende daha başka bir etki bıraktı sanırım.
Bu şiiri sizinle paylaşmalıyım.
"şehri kim
kar düşünce şehre
karanlık bir yabancısın
sokaklar gibi, kendine gölgeli
yaşıyorsan bil ki
öleceğin içindir
canhıraş iki kelime arasında
öpülünce çatlayan nar
unutulmuş küskünlükler
hiç dönmeyecek vakitler için
tortusuz yazlardan yadigâr
“karlı bir gece vakti”
kim uyandırır şehri
yağmur yağınca şehre
ıslanır saçaksız adasında, sırılsıklam
mırıltılarla çoğalan şair
ne ilk yapraktır ne son yaprak
ödünç sözler gibi saçılan sokaklara
yağmalanmış bakışlardan
bulutlu bir kadın yüzünden gölgesiz
yağmurlu bir ikindi
kim uyandırır şehri
güneş batınca şehre
bir heves bırakır uzak camlarda
uçurum aydınlığı gözlerinde kuşların
ne çok aynalara benzeyen
fiyakalı bir bozgun cümlesi şairde
dar zamanda depreşen şiirin
kurtulmak için şehvetinden
kızıl bir akşam vakti
kim uyandırır şehri
güneş doğunca şehre
kim kurtarabilir kendini kalbinden
aşka yetecek kokusu yoksa
korkuyorsa gölgesinden uzağa düşmekten
yüzüne sinmiş kederle
kalakalmaktan iki ten arasında
her şeyden daha eski daha mahçup
evlerden bile birbirine açılan
merhamet kuyusu çocuklardan
ve kağıtlardan
efsunkâr bir saba vakti
kim uyandırır şehri
www. dunyabizim.com
Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı
MEHMET SOLAK HARFLERE YEMİN EDİYOR!/ KÂMİL YEŞİL
27/5/2009Dergi sayfalarında okuyucusunu arayan şairler vardır. Bir de okurun bulduğu şairler… Mehmet Solak bu kategorilerden ikincisine girer. Hiç ummadığınız kişilerden duyarsınız adını. Üniversitede yazılı sorusu olarak ondan metinler seçilmesi de dahil. Sadece ilgilisinin bildiği ve takip ettiği bir şairdir O. Mehmet Solak şiiri kendisi için yazar öncelikle. Üstat Sezai Karakoç'un dediği gibi aynı zamanda kendi şiirinin okurudur o. Böyle düşündüğü için yazmasına rağmen yayımlamayı öncelemeyen bir duruşu vardı ben onu tanıdığımda. Daha sonra kendi kuşağı içinde şiir yazıp yayımlayanlar arasına katıldı. İlk şiir kitabı Aşka Yüzüm Var, Hece yayınları arasından çıktı. Bu kitaptaki şiirlerin belki de yarısı zaten Hece'de yayımlanmıştı.
Ne var Mehmet Solak'ın şiirlerinde. Olabildiğine naiflik, hassasiyet, kırgın bir kalp, hasret, aşk ve zaman.
“Zaman”ın şiirini yazan ve yazdığı şiirde zamana ad veren bir şair olarak görüyorum Mehmet Solak'ı. Aşka Yüzüm Var'ın birinci ara başlığı Mevsim Aşk adını taşıyor mesela. İlk şiirin ilk iki dizesi: “Üzerin yazdı sesin güz / Efsun buğusu gözlerin bahar”
Hüzün Şiirleri!
Dünya renkleriyle geliyor şaire. Zamanın rengine bürünerek tecelli ediyor aşk. “hani baharla gelecektin/ hani gül kokuları getirecektin” derken siz de giriyorsunuz bir beklenti sonrası üzgünlüğüne. Mevsim bir başka şiirde Eylül adıyla geliyor ve şair soruyor: Nasıl Ağlamasın Eylül? Yaz güze belenir ve eylül köpüğe boyar denizi. Mevsimlerden şaire arta kalan şiirdir. Hüzün şiirleri. Zamana mührünü vurmuş olsa da geçen zamanın ardından –ömür mü desek- hasretle bakar şair. Bahar, yaz, güz ve kış. Şiirleri okuyunca demek ki diye düşünüyorsunuz; şair her mevsim aşkla. Demek her mevsimin aşkı var. Oysa şairler için aşk baharın; ayrılık güzün adıdır. Mehmet Solak bu klişeyi kırıyor. Sadece kırmakla kalmıyor; bütün şiir kitaplarında aynı izleğin izini sürüyor. İkinci kitabı Arada Bir Yerde* ve daha bir aylık olan üçüncü kitabı Hayal İçre'de hep bu “zaman-şair-aşk” üçgenini görüyorsunuz. * Zaman ikinci kitapta “haziran” olarak geliyor şaire. Ve bu geliş “O yaz getirdi”ye dönüşüyor. Üçüncü kitap “nisan” şiiriyle başlıyor.
Nisan / ortanca kızı ilkyazın /
Daha önceki şiirlerinde kendini gizleyen gizemciliğin, hurûfiliğe bürünerek ıyan olduğu gözden kaçmıyor. Göndergesi geleneğe yaslanan bu metinlerde şair, kültürel bir boyut ekliyor şiirlerine. Doğrusu bu şiirleri okuyunca iki şairi hatırlamadan edemedim. Hurufi Melal yazarı İhsan Deniz ve zaman şiirleri yazarı Hilmi Yavuz. Harflerin ve suretlerin içindeki mânâyı açığa çıkarmasa da dikkati çekiyor şair. Yanlış anlaşılmasın ebcedle, cifrle uğraşmıyor, Kitab'ın harflerine eğiliyor. Elif'e, Lam'a Mim'e. Şair ilk kitabında bunun ip uçlarını vermişti zaten. Ayn, şın ve kaf'la.
Kendi kuşağı içinde farklı!
Mehmet Solak üçüncü kitapta bir şey daha yapmış. Metinler arası ilişki ile şiire modern bir yapı kazandırmış. Neşati'den, Fuzuli'ye, türkülerden halk efsanelerine kadar sadece ehlinin bileceği ve anlamlandırabileceği metinler üretmiş. Diyebiliriz ki Mehmet Solak'ı kendi kuşağı içinde farklı kılacak bir özelliktir bu.
Şiir şerh edilmez, hissedilir, der İsmet Özel. Her bir şiirin anlam dünyası, çağrışımı farklıdır çünkü. Bütünüyle zaten anlaşıldığı söylenemez şiirin. Ancak imgelere boğulmuş şiirlerde anlamsızlık özellikle gözetilmiştir. Mehmet Solak okuyucuyu yormuyor bu bağlamda. Ben onun şiirini okuyunca şu fıkrayı hatırladım / hatırlarım.
Nasreddin Hoca bir gün deniz kenarına gitmiş. Şılaf şılaf sahile vuran denizin kibrine aldırmadan kendi halinde, incecik akan bir pınar da denizin yanında. Hoca, çıkardığı sese, mücessem varlığına güvenerek bir avuç su almış denizden. O da ne? Tuzlu ve ağzın içini yakıyor. Hemen kendi halinde mütevazı akan pınarın yanına varmış. Bir avuç ondan almış. Ne tatlı, soğucak, berrak bir su! Denize dönmüş, “bir marifetin varmış gibi hiç şılaflama boşuna, demiş. Su dediğin böyle olur.”
Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı
HAYAL İÇRE ÇIKTI
13/4/2009
Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı
AŞKA YÜZÜM VAR
23/9/2007
Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı
HÜZÜNÂRÂ
23/9/2007
HÜZÜNÂRÂ
Mehmet Solak
SaçakKitap
“Bana yaz, demiştin; beni gölgele.
Kendim söyledim kendim dinledim yine. Nasıl ki kendim yazıyor, kendim okuyorsam. Ve sonra herkesle birlikte –hani şu; kim, ne kadar, kaç kişi olduğu belirsiz herkes varya, işte o –sen de okuyorsun yazdıklarımı.
Şimdi sanal bir sen var karşımda. Bazen ben’im o; bazen sen, o, bu.
Ama yine de kalemin oynayışını seyrederek, kağıda dokunarak yazıyorum ilkin. Yoksa bir hayınlık sarıyor içimi dışımı.
Gayrı gölgele beni. Razıyım gölgede kalayım. Varsın “gölgede kalanın gölgesi olmaz.” desin herkes. Ne derse desin. Umurumda mı ki herkes!
Ama sen... Gölgelemedin beni.
Biliyorsun değil mi?”
Mehmet Solak, yazdığı otuz bir mektubu kitaplaştırmış. Saçak Kitap’tan çıkan bu derlemeye “hüzünârâ” ismini vermiş. Kitabın kapak ve iç tasarımı mektuba uygun ve güzel bir çalışma olmuş.
Solak, şair kimliği ile öne çıkmış bir yazar. Şiir ise kıskançtır, ortak kabul etmez. Şairin her eylemine eşlik eder, boş bırakmaz onu. Bundan dolayı; bir şair edebiyatın diğer türlerini denediği zaman, onları şiire yaklaştırır. Şair bu kıskançlığı bu şekilde aşmaya çalışır. Bu anlamda Solak’ın mektuplarına da şiirin gölgesi düşmüş. O da bunu farkında ki; mektuplara yirmi şairin (Şeyh Galip, Ahmet Haşim, Sezai Karakoç, Hilmi Yavuz...) şiirlerinden bölümleri katmış. Yazdıkları bu şiirlerin birer açılımı gibi.
Niçin yazdığını şöyle dile getiriyor yazar:
“Her gün neler olmakta, neler. Mümkün mü her birini anlatmak. Her birine takılıp kalmak. Ama anlatmamak… O da çare değil. Birileri ile konuşmak gerek, birilerine anlatmak. Anlatalım ki boşalalım. Boşalım hazdır kimileyin, kimileyin öfke. Ya iliklerine kadar rahatlarsın ya da tüylerine kadar hınçlanır, dimdik bilenirsin. İkisini de yaşamak gerek. Onlarsız olamayız.”
Yazar kendini eşeliyor yazdıklarıyla. Sınırlarını zorluyor. Yani o kendini kendine yazıyor öncelikle. Bu mektupları okurlarına ulaştırıyor ki; yankılanarak geri dönsünler. Kendini sınıyor. Helezonik bir döngüyü gerçekleştiriyor. Yazar mektuplarında hayatın yalınkat, doğrusal olarak ilerlemediğini haykırıyor. Bu nârâ hoyratça değil, hüzünle terbiye edilmiş.
Okuyucu bu tecrübeye ortak oluyor. O da mektupları kendine yazılmış gibi değil de; kendisi yazmış gibi okuyor.
Mehmet Solak şiirlerinde olduğu gibi mektuplarında da kelime seçme ve cümle kuruluşunda titizliği elden bırakmıyor. Sanal iletişimden sıkılanların, şairin şiiri ortaya çıkarırken yaşadığı tecrübeleri öğrenmek, ateşli bir kalpten ateşlenmek , en önemlisi de kendisiyle yüzleşmek isteyenlerin okuması gereken bir kitap, “hüzünârâ”.
eylem = aşk
aşk = ateş
ise
başka ne yapsın adam?
Ne mi?
Paylaşsın örneğin; ‘Ateş’i paylaşsın. Ateş alsın, ateş versin. Ateşlesin. Ateşlensin.
Sonra, yeni harladığı ateşten bir kucak alsın, bembeyaz bir kâğıda özenle sarsın, tütsülesin ve posta kutusunu her gün mıncıklayan adama göndersin.
Şimdi yaptığı gibi.
Hey! Bak postacı geliyor! Selam verecek sana. Çıksana kapıya.”
HÜSEYİN KIR
Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı
ARADA BİR YERDE
23/9/2007
ARADA BİR YERDE
Mehmet Solak
SaçakKitap
İbn Arabî’nin varlık anlayışına göre “Hazerat-ı Hamse/ Beş mertebe” önemli bir anahtar kavramdır. Bu hiyerarşik varlık anlayışı içerisinde “Hayal Âlemi/Âlem-i Misal”in ayrıcalıklı bir yeri vardır. Hayal, âlemlerin en mükemmelidir. Gerçek varoluş ve her şeye hakim olma gücü ona aittir. Haya,l ne var olan ne de yok olan; ne bilinen ne de bilinmeyen ; ne tasdik edilen ne de inkar edilen bir şeydir.
Allah’tan başka her şey “Hayal”dir. Kozmolojik anlamda ise ruhanî âlemle cismanî âlem arasında bulunan ara bir dünyadır.İki taraf arasında, her iki tarafın niteliklerine sahip bir ara gerçeklik ya da berzahtır.
Hayale, küçük âlem olan insandaki bir gerçeklik olarak baktığımız zaman birbiriyle alakalı iki anlamda kullanıldığını görürüz. Birincisi ruhla beden arasında berzah, ara dünya olarak yaratılan, nefistir. Nefis arasında bulunduğu iki alanın özelliklerine de sahiptir. İkinci anlamda Hayal, İngilizce’de “imagination” olarak bilinen insanî yetiye tekabül eder.
(William Chittick,Varolmanın Boyutları, s. 303-363.)
İbn Arabî’nin hayal metaforu şair ve şiirin yeri hakkında bize önemli ipuçları veriyor. Şair Mehmet Solak da yeni çıkan şiir kitabına “arada bir yerde” adını uygun görerek bu imkandan yararlanıyor. Tercihini poetik olarak da temellendiriyor: “Şiir arada’dır. Ne yerde ne gökte; ikisi arasında. Ne göktür ne yer ama; hem yerdir hem göktür çünkü. Şiir ara’dır. Ne kış ne yaz. Bahardır: hem yaz hem kış; hem yaşam hem ölüm yani. Şiir arada’dır ve ara’dır; Tıpkı insan gibi...” Şair arada kalmıyor, bilinçli bir şekilde arada bulunuyor. Yerle gök, yaşamla ölüm, yazla kış arasındaki boşluğu, hüzün ve yalnızlığa boyanmış, şiirle dolduruyor . Başka ne kapatabilir ki bu aralığı?..
Kitaptaki şiirlerden birisinin başlığı da “arada bir yerde”:
“sen ey yasak sürgünü
neysen o’sun işte, bu bahçede
güllerden arta kalan, sen
ve ben, ikimiziz sadece
iki tomurcuk arasında bir yerde
saçılmayacaktın böyle
gökle yer arasında, yalnızlıktan”
Şiirlerin çoğunda bu yer/yersizlik teması işleniyor; ama “biz adı geçenler” başlıklı şiirde bu tema özellikle öne çıkıyor:
“evlere girdik hep evlerde kaldık isterik
sokaklara çıktık hep sokaklarda kaldık
serseri
bir bilemedik yerimiz neresi
neresi soluk umutlarımızı sarkıttığımız balkon
...
göçebe kaldık bu ara yerde, bu karayerde
ne cennette, mütebessim
ne cehennemde, cırlavuk
yabancıyız burada, yaban-
cılık sarısı, gömgök sürgün”
Nisan 2006’da Saçak Kitap’tan çıkan “arada bir yerde” şairin ikinci şiir kitabı.İlk kitabı Hece Yayınları’nın şiir serisinden çıkmıştı. Mehmet Solak , 1965, Konya doğumlu. Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümü mezunu olan şair şiirlerini Kırağı , Kardelen, Düş Çınarı, Martı, Özülke, Edebiyat Ortamı, İnsan Saati, Kaşgar, Hece, Dergah, Kökler, Sonsuzluk ve Bir Gün, Mor Taka dergilerinde yayımladı.
Üst seviyeden şiirler yazıp da dergi sayfaları arasında kaybolan birçok şair namzetine tanık olduk. İlk kitabı yayımlandıktan sonra ortalıktan çekilen şairlere de. Şair; şiirle bağını anlık duygusal parlamaların ötesinde, derin, ilkeli, sahih ilişkilerle kurabilen insandır.Yoksa her insanın şiire dokunan bir yanı vardır. Birkaç güzel şiirden hareketle şiir yazmaya çalışanları şair olarak kabul etmek nasıl bizi yanıltabilirse,şairin ilk kitabından hareketle şiiri hakkında eleştiri yapmak da hatalara düşürebilir.
Mehmet Solak ısrarla şiir yazmayı sürdürdüğünü,şiirin yollarında yürüdüğünü ve onu ağırladığını ikinci kitabını çıkararak göstermiş oluyor. Bazen sen ve o şahıslarına sarksa da daha çok ben merkezli şiirler yazan Solak, tahkiyeden uzak, imgeyi ihmal etmeden akıcılığı sağlayan, naif bir söyleyişe sahip.
Mehmet Solak şiirin temel iki izleği var: yalnızlık ve hüzün. Hüznü duygusallıktan uzak, yalnızlığı da şikayetten. Kelime seçiciliği ile dikkatleri çeken Solak’ın şiirine bu iki izleğin rengi (mor) siniyor.
Kitabın kapak ve iç tasarımı Betül Taçyıldız yapmış. Alışık olmadığımız, görselliğin öne çıktığı bir tasarımla karşılaşıyoruz. Tasarıma kadın elinin değdiği zarafetinden anlaşılıyor. Kitaptaki şiirlerle paralellik gösteren kapak ve iç tasarımda her şey ayrıntılı olarak düşünülmüş. Baskın olarak kullanılan mor ara bir renktir. Kapakta bulunan şeritlerdeki her bir fotoğraf diğer şeritteki fotoğraflardan birisinin simetriği. İki şerit arasında kitabın adı bulunuyor: “arada bir yerde.”
“aşka yüzüm var
arada bir yerde, bu yerde
yabancı olsam da
mosmor sürgün
hayal içre”
HÜSEYİN KIR
Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı